Racisme is een vorm van discriminatie, maar discriminatie is niet altijd racisme.
Discriminatie is het iemand nadelig behandelen, achterstellen of uitsluiten op basis van persoonlijke kenmerken, zoals godsdienst, ras, afkomst, geslacht en seksuele gerichtheid.
Racisme is het benadelen of uitsluiten van (groepen) mensen op basis van hun huidskleur, afkomst, nationale of etnische afstamming. Denk aan antizwart-, antimoslim- of anti-Aziatisch racisme, aan antisemitisme en antiziganisme (racisme tegen mensen met een Roma- of Sinti-achtergrond).
Racisme is met ander woorden een groep om raciale redenen discriminerend behandelen of daarover vernederende uitspraken doen. In het dagelijks taalgebruik wordt met racisme hetzelfde bedoeld als ‘discriminatie op grond van ras’, wat wettelijk verboden is.
Wat is racisme?
Racisme gaat uit van superioriteitsdenken waarbij het ene zogenaamde ras beter is dan het andere. Het kan de vorm aannemen van discriminatie, haatspraak of een haatmisdrijf. Soms wordt een onderscheid gemaakt tussen deze soorten racisme:
- Dagelijks racisme manifesteert zich in het dagelijkse leven, bijvoorbeeld in racistische uitspraken op straat of op sociale media.
- Institutioneel racisme heeft te maken met structurele discriminatiemechanismen, bijvoorbeeld op het vlak van huisvesting of onderwijs.
- Georganiseerd racisme heeft te maken met groepen van mensen die zich onderling organiseren op grond van een ideologie. Daarbij willen ze door stigmatisering, marginalisering, discriminatie en zelfs ontmenselijking de superioriteit van de ene groep boven de andere doordrukken tot in de organisatie van de samenleving en de staat.
In het volgend module gaan we verder in op institutioneel racisme.