Introductie
In dit lang, verdiepend gesprek nemen Aline Nyirahumure en Rebecca Thijs je mee in hun wereld. Vanuit hun eigen achtergrond en expertise laten ze zien hoe verbinding, solidariteit en inclusie elke dag opnieuw betekenis krijgen. In elke paragraaf wisselen hun inzichten zich af, soms aanvullend, soms kritisch – maar altijd met respect en nieuwsgierigheid.
Aline en Rebecca openen het gesprek door zich voor te stellen en meteen hun gedeelde drijfveren te benoemen. Beiden zijn geworteld in ervaring, maar pakken uitdagingen ieder vanuit hun eigen rol aan.
Aline: “Ik ben sinds kort algemeen directeur van het Internationaal Comité. Daarvoor was ik acht jaar directeur bij Kuumba vzw. Bruggen slaan tussen mijn Vlaamse aanwezigheid en mijn Afrikaanse wortels is voor mij bron van inspiratie en kracht.”
Rebecca: “Mijn achtergrond in de sociologie en mijn onderzoek naar armoede en sociale mobiliteit hebben me geleerd hoe belangrijk het is om verhalen zichtbaar te maken. Mensen een stem geven die vaak ongehoord blijven, dat is waarvoor ik het doe.”
De kracht van migratieorganisaties
Vanaf het begin benadrukken Aline Nyirahumure en Rebecca Thijs de unieke rol van migratieorganisaties als motor van verbinding in onze samenleving. Voor hen is het dagelijkse praktijk: plaatsen waar mensen hun verhaal kunnen delen zonder uitleg, waar verschil welkom is en waar direct op behoeftes wordt ingespeeld.
Aline vertelt hoe haar werk bij Kuumba vzw en nu bij het Internationaal Comité haar blik op inclusie scherpte. “Bij ons komen mensen binnen en zeggen: ‘Hier word ik begrepen, hier hoef ik mezelf niet steeds uit te leggen.’ Het is die herkenning, zegt ze, die het verschil maakt. “We zijn niet enkel hulpverleners, wij zijn bondgenoten.” Rebecca herkent die dynamiek uit haar praktijkonderzoek: “Wat ik zie is dat informele organisaties vaker een eerste veilige plek bieden – toegankelijk, zonder paperassen, op maat van de menselijke leefwereld.”
Samen zien Aline en Rebecca dat deze organisaties drempels slechten op een manier die klassieke structuren niet altijd kunnen. “We zijn er niet alleen voor één groep, maar voor iedereen. Mixen, uitwisselen en samen netwerken bouwen, dat is onze kracht.” Daarbij is ‘dubbele identiteit’ geen probleem, maar een troef: mensen kunnen zichzelf zijn én deel uitmaken van de samenleving.
“We zijn er niet alleen voor één groep, maar voor iedereen. Mixen, uitwisselen en samen netwerken bouwen, dat is onze kracht.”
Voorbij de drempels
Informele initiatieven vangen op wat formele structuren vaak laten liggen. Aline en Rebecca nemen ons mee in hun dagelijkse praktijk, vol verhalen van mensen die zonder hulpvraag toch geholpen worden. “Er is altijd ruimte voor het spontane gesprek, voor wat buiten het systeem valt,” legt Aline uit. Projecten rond betaalbare vakanties, administratieve ondersteuning en lokale informatiepuntjes ontstaan niet aan vergadertafels, maar in buurthuizen en op markten waar mensen samenkomen.
Rebecca benadrukt dat dit model veiligheid biedt: “Waar je niet hoeft te bewijzen waarom je hulp zoekt, ontstaat vertrouwen. Dat is extra belangrijk voor mensen zonder papieren, of wanneer schaamte drempels opwerpt.” Aline voegt toe hoe deze aanpak ook empowerment in de hand werkt: “Erkenning is de basis – mensen die zich gezien voelen, durven verder te denken en stappen te zetten.”
Naast hulp en vertrouwen bieden deze organisaties een plek voor activatie: vrijwilligers worden partners, wie hulp zoekt geeft vaak ook hulp door en bouwt in korte tijd een stevig netwerk op. “Informele kracht groeit niet door protocollen, maar door nabijheid,” besluit Rebecca. “Dat mogen beleidsmakers nooit vergeten.”
Over polarisatie
Het gesprek raakt als vanzelf aan polarisatie. Aline is duidelijk: “We leven in een tijd van accentuering van verschil – wij-zij, projectgroepen die gesplitst worden, media die groepen tegenover elkaar zetten. Maar wij kiezen bewust voor samenbrengen, juist langs die onzichtbare lijnen waar fragmentatie het grootste is.”
Rebecca nuanceert met haar eigen onderzoek: “Sociale media, maar ook politiek beleid, versterken conflictlijnen. Toch zie ik – in jongerenwerk, in migrantenplatforms – dat dialoog werkt als tegengif. Je ziet mensen uit bubbels stappen, als er oprechte uitwisseling ontstaat.”
Beiden ervaren dat veilige plekken, waar mensen ruimte krijgen voor hun hele verhaal (inclusief twijfels en frustraties), de beste remedie zijn tegen verharding. “Verbinding komt voort uit het delen van kwetsbaarheid,” zegt Aline. “Wie zich veilig voelt, praat open. Daar ontstaat hoop, zelfs in moeilijke tijden.” Rebecca vat samen: “Polarisatie los je niet op door mensen uit te sluiten, maar door ze telkens opnieuw uit te nodigen aan tafel.”
Dialoog werkt als tegengif. Je ziet mensen uit bubbels stappen, als er oprechte uitwisseling ontstaat!
Armoede, migratie, en de nood aan samenwerking
In deze passage brengen Aline en Rebecca hun kernwaarden samen. Ze zijn overtuigd: armoede en migratie zijn intussen onlosmakelijk verbonden. Door de samenwerking van migrantenorganisaties met arbeidersverenigingen, buurtnetwerken en lokale partners ontstaat er een krachtige, inclusieve dynamiek. “We hebben allemaal baat bij gedeelde strijd,” zegt Rebecca. “De uitdagingen van armoede en uitsluiting zijn breder dan culturele achtergrond.”
Aline ziet in de kruisbestuiving van praktijken een meerwaarde: “We praten niet alleen over migratie of armoede apart, maar leren van elkaar – hoe je met bureaucratie omgaat, hoe je hulpvraag stelt, hoe je vertrouwen bouwt. Samen kom je veel verder. Dat is niet alleen een praktische maar ook een politieke keuze.”
Hun concrete voorbeelden zijn inspirerend: collectieve acties rond schoolinschrijving, uitwisselingsavonden over lokale problemen en gedeelde projecten waarin jongeren, nieuwe inwoners en ‘oude’ buurtbewoners elkaar vinden. “Samen optrekken is ons antwoord op de fragmentatie,” zeggen ze eensgezind.
Voorbeelden uit de praktijk: van lokaal tot landelijk
Aline en Rebecca illustreren hun werk en onderzoek met concrete voorbeelden. Deze verhalen tonen aan dat praktische initiatieven op buurtniveau een doorslaggevende rol spelen in inclusie en empowerment.
Aline: “Van informatiemarkten tot schoolinschrijvingen en welzijnsprojecten: we maken het leven concreet makkelijker. Netwerk en nabijheid maken het verschil.”
Rebecca: “Policymakers zouden vaker moeten luisteren naar wie aan de basis werkt – want daar liggen de echte oplossingen.”
Tot slot
Het gesprek tussen Aline en Rebecca is een open uitnodiging om voorbij de grenzen van disciplines, afkomst of sector te denken. Ze laten zien dat echte vooruitgang ligt in het samenspel van praktijk en beleid, van luisteren en delen, van solidariteit en hoop.
Aline besluit: “Empowerment begint bij het samen brengen van verhalen – niet door regeltjes op te leggen, maar door mensen ruimte te geven voor eigen initiatief.” Rebecca vult aan: “Empathie en perspectief zijn fundamenten voor verbinding; zonder die basis kan niemand echt groeien.”
Hun gezamenlijke slotboodschap is helder: “Iedereen verdient ruimte om zichzelf te zijn en samen aan de samenleving te bouwen. De kracht ligt bij mensen die elke dag verbinding maken, elke dag het verschil willen zijn – voor zichzelf, voor hun gemeenschap en voor het geheel.”
Leave a Reply