Na de verkiezingen begint het proces om coalities te vormen en een regering op te stellen. Omdat er zelden één partij is die de meerderheid van de zetels behaalt, moeten partijen samenwerken om een meerderheid te vormen die beslissingen kan nemen. Dit proces verschilt per niveau in Vlaanderen, België en Europa.

Gemeentelijk niveau
In steden en gemeenten onderhandelen partijen die samen willen besturen over een lokaal bestuursakkoord, waarin ze concrete plannen vastleggen voor de komende zes jaar. Denk aan thema’s als mobiliteit, lokale economie, jeugdbeleid, en openbare veiligheid. Vaak worden een burgemeester en schepenen (wethouders) gekozen om deze afspraken uit te voeren.

Vlaams niveau
Op Vlaams niveau onderhandelen partijen na de verkiezingen over een coalitie die minstens 63 van de 124 zetels in het Vlaams Parlement behaalt. Partijen stellen samen een regeerakkoord op waarin de prioriteiten en beleidsdoelen voor Vlaanderen worden vastgelegd. Deze afspraken gaan over thema’s die Vlaanderen beheert, zoals onderwijs, welzijn, en milieu. De Vlaamse regering voert dit akkoord vervolgens uit.

Federaal niveau
Op federaal niveau wordt het nog complexer, omdat de regering hier moet bestaan uit zowel Nederlandstalige als Franstalige partijen om een meerderheid in het Belgische parlement te behalen. De onderhandelingen kunnen daarom lang duren, omdat er een balans moet worden gevonden tussen de Vlaamse en Waalse belangen. Zodra de partijen een akkoord bereiken, wordt een federaal regeerakkoord opgesteld waarin landelijke prioriteiten staan, zoals sociale zekerheid, defensie en belastingen.

Europees niveau
Op Europees niveau is het vormingsproces anders. Er worden geen coalities gesloten zoals in nationale parlementen, maar de politieke fracties binnen het Europees Parlement werken samen om invloed uit te oefenen op Europese wetgeving. Deze fracties, bestaande uit gelijkgestemde partijen uit verschillende landen, onderhandelen over EU-wetgeving op terreinen als handel, klimaat, en migratie. Europese regeringen werken ook samen in de Europese Raad, waar nationale belangen van de lidstaten worden afgestemd.